Evcil hayvanınızı hasta edebilir misiniz

Bugüne kadar hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar gündemdeydi. Hatta pandemi sürecinde birçok evcil hayvan koronavirüs bulaştırdığı teziyle sokağa atıldı. Fakat bilim dünyası bu sefer “Biz beşerler hayvanları hasta edebilir miyiz?” sorusunu soruyor. Yanıt: Evet.

Beşerler, hayvanlar ve hastalıkların her zamankinden daha fazla iç içe geçmiş durumda olduğunu belirten Hospetall Veteriner Polikliniği’nden Doğum ve Jinekoloji Uzmanı Veteriner Dr. Murat Akbaş, insanlardan hayvanlara bulaşan hastalıklar hakkında şu bilgileri verdi:

KEDİLERE, KÖPEKLERE, FİLLERE TÜBERKÜLOZ BULAŞIYOR

“Antarktika hariç her kıtada insanlardan hayvanlara atlayan bakteri, virüs, parazit ve mantar olayları keşfedildi.

Tennessee Üniversitesi Veterinerlik Koleji’ne anoreksi, kusma ve inatçı öksürük ile gelen üç yaşındaki Yorkshire teriyeri kurtarılamadı. Vefat sonrası da dahil olmak üzere bir dizi test yapıldıktan sonra, hayvanın tüberküloza yakalandığı sonucuna varıldı. Köpeğin sahibi 6 aydır tüberküloz tedavisi görüyordu. Bu, tüberkülozun beşerden köpeğe belgelenmiş birinci geçişiydi.

Kediler de tüberküloza karşı hassastır, lakin en yaygın olarak sığır tüberkülozunu yahut daha nadiren, hastalığın kuşlar tarafından taşınan bir versiyonuna yakalanırlar.

Köpekler, insan kaynaklı tüberkülozdan etkilenebilecek tek hayvan değildir. Illinois’deki egzotik bir hayvan çiftliğinde, insanlardan verem bulaşan belgelenmiş bir dizi fil olayı görülmüştür.

KEDİLER İNSANLARDAN GRİP KAPIYOR

2009 yılında, Oregon’da H1N1 grip virüsünün beşerden kediye ölümcül bulaşma olayı kaydedildi. Kedinin sahibi ağır bir grip olayı geçirdi ve hastaneye götürülmek zorunda kaldı. Kedisi diğer beşerlerle yahut hayvanlarla birlikte tıpkı ortamda olmayan bir mesken kedisiydi ve daha sonra bir H1N1 enfeksiyonunun neden olduğu zatürreden öldü.

2011 ve 2012’de araştırmacılar, insan temasından geldiği anlaşılan pandemik H1N1 enfeksiyonu olan 13’ten fazla kedi ve bir köpek tespit etti. Farklı bir formda, hayvanların semptomları süratle gelişen teneffüs yolu hastalığı, iştahsızlık ve kimi durumlarda mevt olarak da seyreden insan taşıyıcıların yaşadıklarına benziyordu.

ŞEMPANZELERDE ÖLÜMCÜL TENEFFÜS YOLU HASTALIKLARI

Goriller ve şempanzeler, misal genetik ve fizyolojik yapıları sayesinde insan rahatsızlıklarına tahminen de en hassas olanlardır. Kızamık, zatürree, grip, çeşitli virüsler, bakteriler ve parazitler dahil olmak üzere bir dizi insan hastalığına karşı savunmasız oldukları bilinmektedir.

Kaçak avlanma, habitat kaybı, yabanî hayat parkları, hayvanat bahçeleri ve yırtıcı hayvan avcılığı nedeniyle beşerler daha sık primatlarla yakınlaşmıştır. Bu nedenle, hastalıkların çeşitler ortası geçişi acil bir telaş haline geliyor.

2003, 2005 ve 2006’da Tanzanya’daki Mahale Dağları Ulusal Parkı’ndaki yırtıcı şempanzelerde ölümcül teneffüs yolu hastalığı salgınları görüldü. Hem kızamık hem de grip düşünülmesine karşın, onları neden olarak destekleyecek hiçbir ispat bulunamadı.

Araştırmacılar, etkilenen ve etkilenmeyen bireylerden alınan dışkı örneklerini tahlil ettiler ve hatanın insan kaynaklı bir metapnömovirüsün (üst teneffüs yolu enfeksiyonuna neden olan bir virüs) olduğunu belirlediler.

Bu azalan şempanze popülasyonu; onlara beşerler tarafından aktarılan bir soğuk algınlığı tarafından yok ediliyordu.

Emsal formda, 2009’da Chicago’da bir insan metapnömovirüs enfeksiyonu salgını, enfekte hayvan bakıcılarından bir küme tutsak şempanzeye yayıldı. Yedisi de hastalandı ve sonuç olarak biri öldü.

AFRİKA BENEKLİ YABAN KÖPEKLERİ

Afrika benekli yaban köpekleri, kuşağı tükenmekte olan bir yırtıcı köpek cinsidir. Müdafaa eforunun bir kesimi olarak, 2010 yılında yayınlanan bir araştırma, çeşidin dışkısında bulunan parazitleri araştırdı.

İnce bağırsakta yaşayan bir parazit olan Giardia duodenalis enfeksiyonu, yırtıcı hayvanların yüzde 26’sında ve tutsak hayvanların yüzde 62’sinde bulundu.

Evcil kedi ve köpeklerde yaygın olmasına karşın, G.duodenalis Afrika benekli köpeklerinde doğal olarak bulunan bir parazit değildir. Ek olarak, köpeklerin dışkısında bulunan parazit cinsleri, ekseriyetle evcil köpeklerde görülen alt tiplerden fazla, ekseriyetle beşerlerle ilişkilendirilen bir alt tipti.

Bununla birlikte hastalığın belirtileri ortasında ishal, mide bulantısı, karın rahatsızlığı ve iştah azalması sayılabilir.

Sonuç olarak, beşerden hayvana geçen hastalık araştırmaları nispeten yetersiz olsa da kıymetli ve acil bir çalışma alanıdır. İnsan patojenleri öteki çeşitlere bulaşabiliyorsa ve bu cinsler beşerlerle etkileşime girebiliyor ve uzun uzaklıklar kat edebiliyorsa, bu kanatlarda bekleyen bir pandemidir.”

Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.